OBJAWY ZNIEWOLENIA PRZEZ ZŁE DUCHY LUB OPĘTANIA PRZEZ DIABŁA – PRZECZYTAJ UWAŻNIE – ROZWAŻ W SERCU SWOIM I PODAJ DALEJ…!!!

ZE WZGLĘDU NA FAKT, ŻE OSTATNIO PROWADZĄC REKOLEKCJE W ŚWINICACH WARCKICH, ŁODZI i WIŚLE PORUSZAM KWESTIE GRZECHÓW:PIERWORODNEGO, GŁÓWNYCH, PRZECIW DUCHOWI ŚWIĘTEMU, CUDZYCH, WOŁAJĄCYCH O POMSTĘ DO NIEBA, PRZODKÓW i WSPÓŁCZESNYCH oraz ZNIEWOLENIA I OPĘTANIA przez DIABŁA PRZEDSTAWIAM WAM INDEX oraz próbę DIAGNOZY DOTYCZĄCYCH DZIAŁANIA ZŁYCH DUCHÓW – DIABŁÓW zanim udamy się po poradę i pomoc do EGZORCYSTY, czy KAPŁANA POSŁUGUJĄCEGO MODLITWĄ O UWOLNIENIE I UZDROWIENIE! DALSZE INFO NA: www.mamre.pl – oddany PANU JEZUSOWI i WAM! – WASZ NETOWY PASTERZ -ojciec marek


A. Różne objawy chorobowe (pojawiające się również poza czasem

modlitwy i posługi modlitwy wstawienniczej):

– bezsenność – wiele osób ma trudności w zasypianiu i zaburzenia normalnego

snu, są one często spowodowane niepokojem lub napięciem. Wczesne budzenie

się ze snu, trudności z ponownym zaśnięciem mogą mieć tło emocjonalne.

Powodem może być również odstawianie tabletek nasennych, do których osoba

się już przyzwyczaiła. Możemy mieć także do czynienia z przyczynami duchowymi.

W wypadku uwikłań w spirytyzm czy satanizm można doświadczać mar nocnych,

napaści diabelskich w formie duszności, niepokojów, poczucia obecności kogoś

w pokoju, stuków i tym podobnych, często o tej samej godzinie w nocy.

– bóle – w różnych częściach ciała mogą być zlokalizowane w konkretnym

miejscu lub mogą występować kompleksowo i dotyczyć np. mięśni w całym ciele.

W wypadku utrzymujących się bólów konieczny jest kontakt z lekarzem i postawienie

jasnej diagnozy. Brak przyczyny somatycznej sugeruje tło emocjonalne. W tym wypadku

nie należy od razu podejrzewać nękania przez złego ducha. Jednak po uwikłaniach

w walki wschodu, praktyki bioenergoterapeutyczne lub po rzuconych przekleństwach,

rytach voodoo można podejrzewać demoniczną przyczynę cierpień.

– bulimia, niekontrolowane objadanie się, któremu towarzyszą prowokowane

wymioty i/lub przeczyszczanie się. Zaburzenie właściwe głównie młodym kobietom.

Choroba ta jest często ukrywana. Jest zaburzeniem jedzenia, w którym ogromny lęk

przed utyciem jest wciąż przezwyciężany przez niepohamowane pragnienie jedzenia.

Wyjątkowo może być ona skutkiem działania złego ducha.

– dreszcze – szybkie następowanie po sobie skurczów i wiotczenia mięśni.

Pojawiają się automatycznie wtedy, gdy spada temperatura ciała. Należy je odróżnić

od drżenia i szarpania ciała spowodowanego działaniem złego ducha w zniewoleniu

lub opętaniu. W pierwszym wypadku dreszcze ustępują na skutek rozgrzania ciała,

nałożenia cieplejszej odzieży.

– drgawki – mają najczęściej charakter napadowy. Atak może obejmować całe

ciało lub jego część. Może być poprzedzony utratą świadomości. Przy dużym napadzie

padaczki następuje nagły i gwałtowny skurcz większości mięśni podległych woli

człowieka, po czym następuje zwiotczenie i mniejsze skurcze. Drgawki mogą występować

przy chorobach OUN (np. guz mózgu). Mogą być skutkiem napadów gorączkowych

zwłaszcza u dzieci. Należy je odróżnić od napadów diabelskich, które mogą

wystąpić u osób opętanych np. w trakcie modlitwy, egzorcyzmu.

– drżenie – występowanie rytmicznych drgań dowolnej części ciała. Drżenie może

wystąpić w stanie podniecenia lub lęku na skutek zwiększenia poziomu adrenaliny (przyspieszone

drżenie fizjologiczne). Uporczywe drżenie ciała w spoczynku może wskazywać

na chorobę Parkinsona. Silne drżenie mięśni występuje też w chorobach: stwardnieniu

rozsianym, nadmiarze miedzi w organizmie, ataksji móżdżkowej, zapalania mózgu,

ostrego zatrucia rtęcią lub nadczynności tarczycy i innych. Drżenie może wystąpić również

na skutek stosowania niektórych leków szczególnie psychotropowych (pochodnych

amfetaminy, leków przeciwdepresyjnych, kofeiny, litu, kortykosteroidów).

– duszność – subiektywne odczucie braku powietrza. Może być objawem

jakiejś choroby (tętniak aorty piersiowej, astma, zapalenie oskrzeli, zapadnięte

płuco, rozedma płuc, niewydolność serca, nerek lub zapalenie płuc, częściowa

niedrożność dróg oddechowych, nałogowe palenie tytoniu, gruźlica płuc, osłabienie

lub słaba kondycja, koklusz). Czasem atak duszności ma tło emocjonalne

i towarzyszy mu przekonanie, że ktoś nie jest w stanie oddychać, może być formą

histerycznej reakcji polegającej na zbyt szybkim oddychaniu (zob. hiperwentylacja).

Należy odróżniać ataki duszności od trudności z oddychaniem. W wypadku uwikłań

demonicznych lub przekleństwa mogą wystąpić duszności w nocy związane z lękiem

i przekonaniem o obecności obok jakiejś niewidzialnej istoty.

– hiperwentylacja – niezwykle głębokie i szybkie oddychanie ponad zapotrzebowanie

organizmu na tlen, co powoduje obniżenie poziomu dwutlenku węgla

w krwi i wartości pH krwi, co znów wpływa na zakłócenie w przekazywaniu impulsów

nerwowych, stąd niektóre mięśnie (np. przedramion i łydek) mogą występować

skurcze i mrowienia. Hiperwentylacja może być objawem zaburzeń nerwicowych.

Rzadko hiperwentylacja jest następstwem choroby fizycznej związanej z uszkodzeniem

mózgu. Jest ona niebezpieczną praktyką stosowaną w niektórych sektach do

wprowadzenia się w stan euforii lub dla „oczyszczenia”.

– koszmary nocne – cierpią na nie częściej dzieci niż dorośli. Polegają one na

żywych i intensywnych marzeniach sennych, związanych najczęściej z wcześniejszym

jakimś wydarzeniem traumatycznym (napaść, wypadek, uraz, poważne lęki), lub po

odstawieniu tabletek nasennych i występują w fazie snu REM (szybkiego ruchu gałek

ocznych). Różnią się od lęków nocnych występujących w początkowej fazie głębokiego

snu. Mogą być też spowodowane dręczeniem demonicznym, szczególnie po

uwikłaniach spirytystycznych, satanistycznych lub gdy jest się ofiarą przekleństw.

– krótka utrata przytomności – w omdleniu, ataku padaczki, udarze, ataku histerii.

Należy starać się określić możliwie dokładnie przyczynę. Może wystąpić również

przy modlitwie o uwolnienie osoby opętanej jako efekt działania złego ducha. Wówczas

może trwać nawet dłużej. Należy najpierw zbadać czy osoba oddycha i jej serce bije

równomiernie. W przypadku braku oddychania należy udzielić pierwszej pomocy przez

sztuczne oddychanie i ewentualnie masaż serca.

– lęki nocne – powodują silniejsze skutki psychologiczne niż koszmary nocne.

Następuje przyspieszenie oddychania, poty, wydawanie jęków. Ich treścią jest przekonanie

o duszeniu się, zadławieniu, zamknięciu w małym pomieszczeniu lub grożącej

śmierci. Są częste w wieku 5-6 lat.

– moczenie nocne – zwykle występuje u dzieci. Zdrowe dziecko dość wcześnie

uczy się kontrolować oddawanie moczu, ale jeszcze w wieku 5 lat jedno na dziesięć

dzieci regularnie się moczy. Jeśli w tym wieku moczenie nie ustępuje należy uważać

to za stan nieprawidłowy (przyczyną może być zakażenie dróg moczowych, choroby

nerek, cukrzyca lub zaburzenia emocjonalne. Sporadyczne moczenie nocne może wystąpić

w okresie napięcia emocjonalnego.

– mrowienie – wrażenia czuciowe występujące w zaburzeniu przepływu impulsów

nerwowych w nerwie czuciowym. Zazwyczaj jest przejściowe jako skutek ucisku

na nerw lub na naczynia krwionośne. Należy je odróżnić od rzadkich doznań w stanie

tzw. „namaszczenia Duchem Świętym”, które zazwyczaj nie dotyczą tylko jednego

konkretnego miejsca w ciele, oraz od drżenia w wypadku ochłodzenia organizmu.

– niepokój – normalny element życia, nieprzyjemne uczucie strachu przed

konkretnymi osobami, rzeczami, wydarzeniami. Jest zaburzeniem gdy występuje

bez widocznej zewnętrznej przyczyny i przeszkadza w normalnym życiu (zaburzenia

lękowe, napady paniki, fobie, napięcia pourazowe i zachowania obsesyjno-

kompulsywne). Zawsze związany jest z uwalnianiem w organizmie adrenaliny

i nadczynnością autonomicznego układu nerwowego. Jego skutkiem mogą być:

szybkie tętno, odczuwanie uderzeń bicia serca, uczucie „motyli w żołądku”, suchość

w ustach, drżenie rąk, uczucie ucisku w klatce piersiowej, westchnienia, hiperwentylacja,

napięcie mięśni, które przedłużające się powoduje ból i zmęczenie. Niepokój

mocno wpływa na układ pokarmowy (powoduje utratę łaknienia, uczucie pełności

w żołądku, czasem trudności z połykaniem, nudności, wymioty, odbijanie się, podrażnienie

jelita z częstymi biegunkami). Osoby skarżące się na ciągły niepokój wymagają

pomocy psychoterapeutycznej lub farmakologicznej.

– nieuzasadnione lęki (fobie) – odczuwanie silnego nieuzasadnionego lęku,

którego osoba nie potrafi przezwyciężyć. Może doświadczać lęku przed upokorzeniem

lub uczucia skrępowania (fobie społeczne), lęku wysokości, lęku przed

przebywaniem w miejscach publicznych, lęku otwartych przestrzeni (agorafobia),

lęku przed pająkami (arachnofobia), lęku zamkniętych przestrzeni (klaustrofobia),

lęku przed kotami (ailurofobia), lęku przed wodą (hydrofobia), lęku

przed zmarłymi (nekrofobia), lęku tłumów (demofobia), lęku przed zwierzętami…

Fobie mogą dotyczyć niemal każdej sytuacji, wyobrażenia lub przedmiotu.

W fobii cierpiący doświadcza przyspieszenia tętna, pocenia się, podwyższenia ciśnienia

krwi itp. Oprócz zaburzeń czysto psychicznych mogą wystąpić fobie spowodowane

napaścią złego ducha. Łatwiej je zidentyfikować gdy pojawiają się w miejscach świę

tych, wobec przedmiotów świętych czy w czasie modlitwy i skłaniają do ucieczki lub

przejawiają się w nieracjonalnym panicznym strachu wobec rzeczy świętych. Jednak

nie każdy lęk przed sacrum ma podłoże demoniczne .

– omamy = halucynacje – są zaburzeniami postrzegania, mogą dotyczyć

wszystkich zmysłów. Omamy należy odróżnić od urojeń, które są zaburzeniami

myślenia. U osób zdrowych mogą pojawić się podczas zasypiania (omam

hipnagogiczny) lub przy budzeniu się (omam hipnopomiczny), a także np.

w stanie majaczenia alkoholowego (delirium tremens), w uzależnieniu od kokainy

i po zażyciu halucynogennych środków narkotycznych. Halucynacje są cechą

charakterystyczną wielu chorób psychicznych, lub organicznych chorób

OUN. Omamy o etiologii psychicznej lub organicznej należy odróżnić od omamów

sprawianych przez złe duchy zarówno w zmysłach osób opętanych jak i dążących

do świętości. Napaść złego ducha może dotyczyć każdego z pięciu zmysłów

i spowodować postrzeganie czegoś co obiektywnie nie istnieje, co jest tylko halucynacją

wywołaną działaniem demona w zmysłach. Te ostatnie zazwyczaj ustępują na

skutek modlitwy o uwolnienie lub egzorcyzmu. Zły duch może spowodować również

halucynacje w samej wyobraźni człowieka.

– omdlenie – czasowa utrata świadomości występująca na skutek spadku ciśnienia

krwi i niedotlenienia mózgu. Osoby mdlejące podczas ćwiczeń fizycznych mogą

cierpieć na chorobę serca. Osobę, która zemdlała należy położyć płasko i podnieść jej

nogi do góry, a nie wolno zmuszać nieprzytomnej by usiadła lub wstała. Należy je odróżnić

od tzw. spoczynku w Duchu Świętym, które nie jest właściwym omdleniem lecz

zazwyczaj mimo braku władzy nad ciałem człowiek pozostaje świadomy, zazwyczaj

czuje się lekko, może rozmawiać z otoczeniem i stan ten trwa zazwyczaj krótko. Utratę

świadomości może spowodować również demon w wypadku jego nagłej napaści lub

w czasie egzorcyzmu, czemu mogą towarzyszyć inne przejawy demoniczne jak konwulsje,

wycofywanie się po podłodze, ucieczka przed rzeczami świętymi nawet mimo

tego, że osoba nie widzi ich oczami ciała, itp.

– palpitacje – świadomość bicia swego serca zazwyczaj wtedy, gdy bije ono szybciej

lub gdy rytm jest nieregularny. Gwałtowne bicie serca podczas wysiłku fizycznego

lub w stanie pobudzenia emocjonalnego jest czymś normalnym. Powtarzające się

i utrudniające funkcjonowanie dolegliwości ze strony układu krążenia należy diagnozować,

aby wykluczyć ewentualne tło organiczne, które wymaga specjalistycznego

leczenia.

– panika, napady – stan samorzutnych epizodycznych napadów silnego lęku

utrzymującego się nie dłużej niż godzinę pojawiające się nawet i kilka razy w tygodniu,

charakterystyczny dla zaburzeń nerwicowych. Objawom nasilonego lęku często towarzyszą

reakcje wegetatywne w postaci przyspieszonej akcji serca, subiektywnej duszności,

bladości lub czerwienienia itp. Te stany należy odróżnić od napadów paniczne164

go strachu i chęci ucieczki spowodowanych działaniem złego ducha, szczególnie na

skutek modlitwy lub przebywania w miejscach świętych. Przy tym demon powoduje

przymus ucieczki w kierunku wyjścia z danego pomieszczenia.

– skutki używania narkotyków: Przedawkowanie amfetaminy powoduje

drżenie całego ciała, przyspieszenie tętna, wzrost ciśnienia krwi, bóle głowy, kołatanie

serca, lęki, pocenie się i trudności z zasypianiem. Mogą też wystąpić urojenia

i halucynacje, a także napady padaczkowe. Przedawkowanie kokainy może

być niebezpieczne dla zdrowia i powoduje napady drgawek typu padaczkowego,

utratę świadomości („odlot”), zmienność nastrojów, ból gardła, wyciek i krwawienie

z nosa, zapalenie zatok, ból w klatce piersiowej, zapalenie płuc, nasilony świąd, nieregularna

praca serca, utrata łaknienia i podrażnienie żołądka. „Koka” podobnie jak amfetamina

może prowadzić do krótkotrwałych i ostrych objawów choroby psychicznejpsychoza

kokainowa, objawiająca się w silnej depresji, pobudzeniu, omamach, urojeniach

prześladowczych, agresywnym zachowaniu i myślach samobójczych. Osoby

w psychozie kokainowej zazwyczaj są przytomne i wydają się być normalne i zaprzeczają,

że używają narkotyków. „Ecstasy” przypomina działaniem amfetaminę i ma niektóre

cechy halucynogenne LSD, wzmagające pobudliwość, powodujące nadmierną aktywność

fizyczną, odwodnienie organizmu, a nawet śmierć. Nadużywanie rozpuszczalników

przez wdychanie ich oparów (wszystkie substancje na bazie rozpuszczalników,

ulatniające się płyny do czyszczenia, gaz do zapalniczek, olej napędowy, rozcieńczalniki

do farb, tusz do znakowania, płyn przeciwzamarzający, aceton, toluen) powodują

ogólne zatrucie organizmu z utratą świadomości, koordynacji ruchów, kontroli mięśni

i halucynacjami, a także śmiercią. Powoduje uszkodzenie mózgu, wątroby i nerek.

Marihuana, haszysz (olej haszyszowy) – substancja czynna konopi (THC – tetrahydrokanabinol)

powoduje u człowieka euforię, zaburzenia postrzegania (halucynacje

wzrokowe i słuchowe) oraz uczucie osłabienia i senności. Występują stany splątania,

przechodzące niekiedy w bardzo nieprzyjemne dla chorego stany lękowe. Działanie

na układ krążenia powoduje przyspieszenie akcji serca. Mogą wystąpić biegunki, bóle

głowy, przekrwienie i obrzęk spojówek. Częstym objawem powtarzanego stosowania

marihuany jest znaczne zmniejszenie potencji płciowej. Osoby pod działaniem konopi

mają wrażenie, że zachodzące wokół nich zjawiska zmieniają się w błyskawicznym

tempie. Np. podczas jazdy samochodem z szybkością 40 km na godzinę, wydaje

się im, jakby poruszali się z szybkością znacznie przewyższającą 80-100 km na godzinę.

Są to objawy występujące po przyjęciu niewielkiej dawki THC, tj. 10-15 mg

(2-3 papierosy). Po większych dawkach (25-30 mg) pojawia się uczucie zimna, drżenie

mięśni, zaburzenia koordynacji ruchowej, nudności, wymioty, zawroty głowy.

W okresie przewlekłego zatrucia występuje uczucie lęku, nawet paniki, brak motywacji

do działania, zaburzenia samooceny, a także stany depresyjne. W skrajnych przypadkach

u osób głęboko uzależnionych pojawiają się ruchy pląsawiczne, niezborne

165

tiki, halucynacje, oczopląs i zaburzenia widzenia. Źrenice są wyraźnie rozszerzone.

Ponieważ w dymie spalonych konopi, podobnie jak w papierosowym, znajdują się substancje

smoliste, po dłuższym okresie dochodzi do uszkodzenia górnych dróg oddechowych

i płuc (również astmy). Uszkodzeniu ulega także wątroba i mięsień sercowy.

Obniża się odporność immunologiczna. Najnowsze badania amerykańskie wykazały

toksyczne działanie THC na jajniki (zmniejszona częstotliwość owulacji), na jądra

(zmniejszona ilość plemników) oraz na płód (uszkodzenie narządów wewnętrznych).

Zażywanie marihuany i haszyszu objawia się poprzez wzrost ciśnienia krwi, przyspieszone

tętno, wysuszenie śluzówek jamy ustnej, czasami ataki kaszlu, przekrwienie

gałek ocznych, spojówek, niekiedy obrzęk powiek, pocenie się, zwiększenie apetytu,

bóle i zawroty głowy, zaburzenia koordynacji ruchowej, uwagi i możliwości uczenia się,

zaburzenia pamięci i ogólnie gorszą sprawność psychofizyczną (wzrost urazowości).

Przy dłuższym ich używaniu obserwuje się tendencję do przechodzenia „palacza” na

używanie środków o dużym potencjale uzależnienia.

– smutek, obniżenie nastroju – utrzymywanie się obniżonego nastroju lub

poczucia, że jest się nieszczęśliwym może być wyrazem zespołu depresyjnego.

Klinicznie (w odróżnieniu od chwilowego braku poczucia szczęścia) polega na odczuwaniu

silnego zniechęcenia, obniżonym nastroju i napędzie, przygnębieniu, lęku,

rozdrażnieniu w nieproporcjonalnie dużym stopniu w stosunku do sytuacji zewnętrznej

często bez widocznej przyczyny. Objawia się też w spowolnieniu ruchów ciała i pracy

umysłu, powolnej mowie, słabej koncentracji uwagi, obwinianiu się, samooskarżaniu

się i utracie poczucia własnej wartości, niepokoju i pobudzenia, bezsenności, budzenia

się wcześnie rano, utracie zainteresowania seksem. Zawsze istnieje niebezpieczeństwo

popełnienia samobójstwa. Występuje w różnym wieku w zależności od etiologii.

Skuteczne jest leczenie lekami przeciwdepresyjnymi z towarzyszącą psychoterapią.

Wyróżnia się również tzw. depresję młodzieńczą pojawiającą się w okresie dojrzewania

. W tym wypadku skuteczniejsze jest leczenie psychoterapeutyczne niż farmakologiczne

oraz psychoterapia rodzinna.

– stan pobudzenia – objawia się stałym pozbawionym celu niepokojem psychoruchowym

. Może być związany z naturalną reakcją na stres.

– szum w uszach – syczenie, gwizdanie lub dzwonienie słyszane w uszach lub

w środku głowy, spowodowany pewnym stopniem niedosłuchu, uszkodzeniem ucha

wewnętrznego.

– tiki – powtarzające się trwające ruchy w nieregularnych odstępach i zawsze

w tym samym miejscu. Zdarzają się najczęściej u dzieci i zanikają zazwyczaj w ciągu

roku. Nasilają się w warunkach stresu i gdy dziecko jest obserwowane. Tiki nasilone

i rozległe wymagają pomocy medycznej. Dotyczą niekiedy przepony powodując

chrząkanie. Występują też w zespole Gillesa de la Tourette`a. Występowanie tików

zmniejsza zwykle napięcie emocjonalne.

166

– zaburzenia treści myślenia = urojenia. Są nieprawidłowymi sądami, które chory

uważa za prawdziwe nawet pomimo ewidentnych dowodów ich fałszywości. Mogą

dotyczyć różnych aspektów, wyróżniamy np. urojenia prześladowcze, oddziaływania,

owładnięcia, winy, zdrady, posłannicze itp. Są właściwe chorobom psychicznym i wymagają

leczenia psychiatrycznego.

– zawroty głowy – wrażenie (faktycznie złudzenie), że świat wiruje dokoła nas lub

że chory sam wiruje, co może nieraz spowodować, że chory upadnie. Łagodne zawroty

głowy nie muszą być spowodowane chorobą, może spowodować m.in. lęk wysokości,

choroba lokomocyjna, hiperwentylacja, alkohol lub różne leki. Silniejsze zawroty

głowy mogą wskazywać na chorobę błędnika lub zaburzenia ośrodków równowagi

w mózgu (zaburzenia krążenia, guz mózgu). Silniejsze zawroty głowy wymagają konsultacji

lekarskiej. Mogą pojawiać się i towarzyszyć modlitwie wstawienniczej, modlitwie

o uwolnienie z jednoczesnym doświadczeniem kołysania, popychania do tyłu lub

do przodu, co jest bądź efektem działania łaski Bożej opanowującej człowieka, bądź

efektem działania demona, który w ten sposób objawia swoją obecność w człowieku,

że powoduje zawroty głowy, drżenie aż po utratę świadomości czemu może towarzyszyć

lęk i chęć ucieczki.

Warto zwrócić uwagę też na poniższe zaburzenia psychiczne:

– hipochondria – zaburzenie, w którym osoba żywi stałe nieuzasadnione przekonanie,

że jest chora albo odczuwa bezpodstawny lęk przed grożącą śmiercią, pomimo

wielokrotnych badań wykluczających powyższe zagrożenia.

– histeria – dotykająca częściej kobiet, wśród objawów histerii najczęściej

spotykane są uczucie kuli w gardle i duszności. Z objawów wegetatywnych

najczęściej pojawiają się wymioty, uporczywa czkawka, zawroty głowy.

Czasem pojawia się niedoczulica, nie pokrywająca się z obszarem unerwienia,

a innym razem przeczulice. Wszystkie objawy cechuje duża zmienność

i zależą od sugestywnych wpływów otoczenia. Powstają nagle i równie nagle ustępują.

Z ośrodkowych objawów neurologicznych spotykamy napady drgawkowe, przejściowe:

ślepota, niemota i głuchota, zaburzenia chodzenia i stania, brak koordynacji

ruchowej, porażenia połowiczne, a szczególnie tzw. łuk histeryczny (wygięcie ciała

do tyłu w kształcie łuku). Osoby histeryczne zazwyczaj są posłuszne zdecydowanym

poleceniom. Pomaga także polecenie osobie w histerii ściśnięcia ręki lub jakiegoś

przedmiotu i zdecydowany nakaz uspokojenia się, powstania i spokojnego chodzenia.

To odróżnia histerię od zachowań podobnych do histerycznych w sytuacji zniewolenia

przez złego ducha. W tym drugim przypadku reakcje nie ustępują na zdecydowane

167

nakazy dawane osobie cierpiącej i nie da się ludzkimi środkami doprowadzić osoby do

stanu normalnego, chyba że przerwie się modlitwę i wówczas po czasie może nastąpić

powrót do stanu normalnego.

– zespół maniakalno-depresyjny = choroba afektywna dwubiegunowa, charakteryzuje

się występowaniem znacznie nasilonego podwyższenia (mania) lub obniżenia

(depresja) nastroju i napędu, któremu towarzyszy silny lęk (tzw. lęk przedsercowy)

oraz zaburzenia rytmów biologicznych (np. snu i czuwania, czy cykli hormonalnych).

Dołączać może się drażliwość, niepokój, bóle psychogenne itp. W ciężkich przypadkach

występują zaburzenia myślenia (np. urojenia nihilistyczne) lub/i zaburzenia postrzegania.

Powyższe dolegliwości należy odróżniać od możliwych podobnych objawów

opętania, gdy zły duch bądź wprowadza człowieka w stan otępienia i bezruch,

bądź powoduje nadpobudliwość ruchową i nienaturalną euforię czasem połączoną

ze śmiechem i słowotokiem, który ma charakter bluźnierczy, agresywny

i czasem ujawniający nadzwyczajną wiedzę lub wyrażający się w niezrozumiałym bełkocie

lub rykach.

B. Lista kategorii diagnostycznych ICD-10 zaburzeń i chorób psychicznych

(z wyjaśnieniem terminów):

1. Zaburzenia psychiczne organiczne z zespołami objawowymi włącznie:

– otępienie (obniżenie sprawności funkcji intelektualnych, uczuciowe, zaburzenia

ilościowe modulacji uczuć, zobojętnienie uczuciowe, zespół zaburzeń funkcji poznawczych).

– majaczenie (jedna z psychoz z jakościowymi zaburzeniami świadomości, której

towarzyszą złudzenia, omamy wszystkich zmysłów, silny lęk, pobudzenie ruchowe,

zaostrzenie się objawów nocną porą, urojenia prześladowcze. Czas trwania i nasilenie

objawów psychozy zależy od pochodzenia, przyczyny).

– zespół amnestyczny (rozwija się w przebiegu przewlekłego alkoholizmu jako następstwo

zaburzeń metabolicznych o etiologii toksyczno- niedoborowej (witamin),

bywa zejściem majaczenia drżennego, zespół otępienny z lukami pamięciowymi).

– organiczne zaburzenia osobowości i inne zmiany psychiczne.

2. Zaburzenia psychiczne i zachowania wywołane używaniem substancji psychoaktywnych:

– zatrucia i zespoły odstawienia (używek, trucizn, leków).

– używanie szkodliwe (oznacza używanie, które wystawia na szwank zarówno

zdrowie fizyczne, jak psychiczne, ale nie nosi cech uzależnienia).

– zespół zależności (silne pragnienie lub poczucie przymusu przyjmowania używek,

substancji, trudności kontrolowania zachowania związanego z przyjmowaniem

używek, fizjologiczne objawy stanu odstawienia, stwierdzenie tolerancji

wobec działania używek, przyjmowanie substancji, pomimo wyraźnych dowodów

takich jawnie szkodliwych następstw).

– zaburzenia psychotyczne (osobowości, świadomości, myślenia, spostrzegania,

życia uczuciowego).

3. Schizofrenia, zaburzenie typu schizofrenii (schizotypowe) i zaburzenie urojeniowe:

– schizofrenia (rozszczepienie struktury osobowości, upośledzenie postrzegania

lub wyrażania rzeczywistości, najczęściej pod postacią omamów słuchowych, paranoidalnych

lub dziwacznych urojeń, albo zaburzenia mowy i myślenia, co powoduje

znaczącą dysfunkcję społeczną lub zawodową).

– zaburzenie schizotypowe (zaburzenie typu schizofrenii, osobowość schizotypowa,

schizotypia. Określenie osób, które charakteryzują się uderzającą niezwykłością

przeżyć i zachowań, wyraźnie odbiegającą od przeciętnej. Odmienność ta

może obejmować magiczne myślenie, nasiloną ksobność (odnoszenie wszystkich

zdarzeń do siebie), iluzje (zwłaszcza dotyczące własnego ciała), niecodzienne

słownictwo, niezwykłe skojarzenia i dygresyjność, używanie wtrąceń o niejasnym

celu oraz nadmiernie konkretne lub abstrakcyjne wypowiedzi. Może występować

ponadto osłabienie emocjonalności, uogólniający się lęk i złość. Kontakty społeczne

są uboższe; ma miejsce unikanie osób i osamotnienie, nasilenie lęku czy złości

w obecności innych. Zwracać uwagę otoczenia może nieprzeciętna mimika, ruch

i gestykulacja, odmienność postawy ciała i ubioru).

– zaburzenie urojeniowe (patologiczne twory myślenia oznaczające błędne sądy,

kłócące się z doświadczeniem jednostki, otoczenia, rzeczywistością, uważane

przez chorego za prawdziwe, oporne na wszelką perswazję, na dostarczane dowody

ich błędności).

– ostre i przemijające zaburzenie psychotyczne (grupa zaburzeń psychicznych pochodzenia

organicznego lub emocjonalnego. Do klasycznych objawów zalicza się

omamy, urojenia, zachowania regresywne, niedostosowany nastrój, rozkojarzenie.

Zaburzenia psychotyczne dotyczą znacznego upośledzenia w percepcji rzeczywistości.

Osoba dotknięta psychozą dochodzi do nieprawidłowych wniosków dotyczących rzeczywistości zewnętrznej, dokonuje niewłaściwych ocen oraz spostrzeżeń).

– zaburzenie schizoafektywne (synonimowa nazwa schizofrenii o przebiegu okresowym

(schizofrenia cykliczna) lub zaburzeń psychicznych wykazujących przebieg

okresowy, zaburzenia, w których jednoczasowo (tj. w trakcie tego samego epizodu

choroby) i w porównywalnym nasileniu występują objawy typowe dla chorób afektywnych

(depresji, manii) i schizofrenii. Cechuje je okresowy przebieg w postaci nawrotów,

przedzielonych okresami względnie dobrej remisji (powrotu do zdrowia).

4. Zaburzenia nastroju (afektywne):

– epizod depresji lub manii (epizod mieszany stanowi połączenie cech depresji

i manii. Jednocześnie współwystępuje wtedy na przykład gonitwa myśli, nastawienie

wielkościowe, wzmożona aktywność z elementami depresji (np. poczuciem

beznadziejności, bezwartościowości, myślami samobójczymi). Mogą występować

również wspólne cechy depresji i manii, np. zaburzenia snu lub drażliwość.

Ponad połowa pacjentów w manii może mieć jednocześnie pewne objawy depresji.

Obniżony nastrój, myśli samobójcze w połączeniu z charakterystyczną dla

manii niezdolnością do kontrolowania impulsów może prowadzić do tragicznych

następstw, np. próby samobójczej. Epizody mieszane są często mylnie diagnozowane

i trudno poddają się leczeniu).

– zaburzenie afektywne dwubiegunowe (zaburzenia odrębne od zaburzeń depresyjnych

nawracających (nawracającej depresji), także w oczywisty sposób różne

od schizofrenii. Z klinicznego punktu widzenia głównym przejawem tej choroby są

występujące naprzemiennie okresy depresji i manii. Dawne nazwy tej choroby to

cyklofrenia i choroba maniakalno-depresyjna. Bywa też używana nazwa: choroba

afektywna dwubiegunowa).

– nawracające zaburzenie depresyjne (jednobiegunowe, dwubiegunowe, sezonowe).

– cyklotymia (przewlekłe zaburzenie nastroju polegające na występowaniu na przemian

stanu przygnębienia, smutku, złego samopoczucia oraz stanu nadmiernej

wesołości, wzmożonej energii i aktywności, a pomiędzy tymi stanami – okresów

pełnego zrównoważenia. Cyklotymia może być zaburzeniem psychicznym podobnym

do psychozy maniakalno-depresyjnej, zazwyczaj jednak jest cechą osobowości

ludzi zdrowych (tzw. osobowość o charakterze cyklotymicznym).

– dystymia (stan depresyjny uwarunkowany czynnikami psychospołecznymi, trwającymi

dłuższy czas; określa też krótkotrwałą zmianę nastroju typu depresyjnodysforycznego).

5. Zaburzenia nerwicowe, związane ze stresem i pod postacią somatyczną

(somatoformiczne):

– fobie (rodzaj nerwic lękowych polegający na systematycznym unikaniu określonych

sytuacji, przedmiotów, a nawet wyobrażeń wyzwalających silny lęk).

– zaburzenie paniczne (stan bardzo silnego lęku, któremu towarzyszą szybko

narastające objawy wegetatywne. Panika narasta szybko, w ciągu minut, do

krańcowych nieraz rozmiarów, cały napad trwa zwykle nie dłużej niż 30 minut.

Towarzyszące objawy somatyczne są różne u różnych pacjentów, do najpospolitszych

należą: uczucie gwałtownego bicia serca, bóle w klatce piersiowej, skrócenie

oddechu bądź uczucie dławienia się, zawroty głowy, pocenie się, uczucie

nierealności świata i zmiany własnej psychiki. Z reguły towarzyszą temu przeżycia,

które można uważać za wtórne do zachodzącej zmiany fizycznej i psychicznej.

Chory ma uczucie katastrofy, zbliżającej się śmierci, obawia się utraty kontroli nad

sobą, szaleństwa).

– zaburzenie lękowe uogólnione (przewlekłe, wolno płynące, bezprzedmiotowe

stan niepokoju i poczucia zagrożenia, utrzymujące się uporczywie przez cały czas

i niemodyfikowane zewnętrzną sytuacją. Zaburzenia te trwają ze zmiennym nasileniem,

przez co najmniej 6 miesięcy. GAD charakteryzuje się nasilonym i niczym

nieuzasadnionymi obawami, które potęgowane są przez zaburzenia snu, nadmierna

potliwość, a także objawy somatyczne. Do objawów somatycznych najczęściej

zalicza się napięcie mięśniowe, przyspieszenie akcji serca i oddychania, zaburzenia

układu pokarmowego i moczowo-płciowego. GAD ma zawsze charakter przewlekły,

rozciągnięty w czasie, o różnym nasileniu w swoim przebiegu).

– zaburzenie stresowe pourazowe (powstaje jako opóźniona lub przedłużająca

się reakcja na zagrożenie. Wywołująca dany stres sytuacja może stanowić dużą

trudność właściwie dla każdego. Jako przykład można podać: ofiary, świadków

przemocy czy tragedii. Charakterystyczne objawy tego zaburzenia to uporczywie

i powracające przeżywanie urazu, wbrew woli chorego (wspomnienia, marzenia,

koszmary senne). Występuje przytępienie, odsunięcie od ludzi, brak lub małe zainteresowanie

otoczeniem, utrata zdolności do przeżywania przyjemności, unikanie

działań oraz sytuacji, które przypominają uraz. Występuje nadmierne pobudzenie

układu wegetatywnego (np. czujność, bezsenność). Często osoby z zaburzeniami

stresowymi pourazowymi odczuwają lęk oraz depresję).

– zaburzenie adaptacyjne (występuje pod wpływem sytuacji, które nie przekraczają

granic zwykłego ludzkiego doświadczenia, ale stanowią duże i ważne zmiany

w życiu. Do najbardziej typowych wydarzeń rodzących trudności adaptacyjne należą:

utrata rodziców lub współmałżonka, emigracja, rozpoczęcie nauki w szkole,

przejście na emeryturę, urodzenie dziecka, czyli takie, które wymuszają duże

zmiany w życiu, w planach życiowych lub w znacznym stopniu zmieniają społeczne

otoczenie. Wśród objawów należy wymienić przede wszystkim obniżenie nastroju,

poczucie bezradności, napięcie emocjonalne, przygnębienie, lęk, niekiedy także

zaburzenia zachowania. Objawy w znacznym stopniu utrudniają lub uniemożliwiają

prawidłowe pełnienie funkcji społecznych, a nawet wykonywanie codziennych

czynności).

– zaburzenia dysocjacyjne (utrata integracji pomiędzy wspomnieniami z przeszłości,

poczuciem tożsamości, wrażeniami czuciowymi oraz kontrolą ruchów

ciała. Osoba taka, często nazywana jest marzycielem, co związane jest z tym,

że świat realny zastępuje fantazjami, które mają ją uchronić przed konfrontacją

z rzeczywistością. Swoją słabość oraz zależność od innych, zwłaszcza bliskich,

manifestuje dość otwarcie uzyskując z tego dalsze korzyści, zmuszając otoczenie

do udzielania opieki i wsparcia. Swoim zachowaniem wprowadza element manipulacji

w kontaktach międzyludzkich, uzyskując tym samym zainteresowanie innych.

Często osiąga to odwołując się do sposobów funkcjonowania dziecka lub nastolatka

– dziecięcy sposób mówienia i intonacji głosu, domaganie się zainteresowania,

fantazjowanie).

– zaburzenie somatyzacyjne (chory odczuwa liczne fizyczne dolegliwości, które nie

znajdują potwierdzenia w badaniach dodatkowych (EKG, USG, RTG, tomografia).

Objawy te mogą obejmować: kłucia i kołatania serca, napady duszności, zlewne

poty, dławienie w przełyku, pobolewania i wzdęcia brzucha, utrzymujące się biegunki,

zawroty i bóle głowy. Chory zwykle nie jest świadomy podłoża psychicznego

swoich dolegliwości i szuka pomocy u kardiologów, gastrologów, neurologów- niestety

bezskutecznie. Wywołuje to u pacjenta niepokój i napięcie psychiczne, przygnębienie,

kłopoty z zasypianiem. Prawdziwa przyczyna jego stanu zdrowia leży

w psychice, która wpływa na pracę narządów wewnętrznych. Dawniej zaburzenia

somatyzacyjne były nazywane „nerwicą serca”, „nerwicą żołądka” itp).

– zaburzenie hipochondryczne (przesadne zajmowanie się stanem swego zdrowia,

odczuwaniem nie potwierdzonych przedmiotowo dolegliwości, stanowi często

wynik neurotycznej samoobserwacji).

6. Zespoły behawioralne związane ze zmianami fizjologicznymi i czynnikami

fizycznymi:

– zaburzenia odżywiania się (jadłowstręt psychiczny, żarłoczność psychiczną

i przejadanie się związane z innymi czynnikami psychologicznymi, anorexia nervosa,

bulimia nervosa).

– zaburzenia snu (zaburzenia związane z zasypianiem i kontynuowaniem snu

(bezsenność), zaburzenia przebiegające z nadmierną sennością (hipersomnia),

zaburzenia rytmu snu i czuwania, parasomnie).

– dysfunkcja seksualna (rodzaj zaburzeń na tle seksualnym polegający na nieprawidłowym

przebiegu reakcji seksualnych, zaburzenia pożądania seksualnego

(libido) tzw. oziębłość seksualna, zaburzenia podniecenia seksualnego w tym zaburzenia

erekcji, impotencja, awersja seksualna, zaburzenia orgazmu, zaburzenie

seksualne związane z bólem).

7. Zaburzenia osobowości i zachowania u dorosłych:

– zaburzenia osobowości (istotne kliniczne stany i wzorce zachowania, które mają

tendencję do utrzymywania się i są wyrazem charakterystycznego dla danej osoby

sposobu odnoszenia się do siebie i innych ludzi. Niektóre z tych stanów ujawniają

się w przebiegu indywidualnego rozwoju jako wynik oddziaływania różnych

czynników, zaś inne nabywane są później. Zaburzenia osobowości przejawiają się

skrajną lub znaczącą odmiennością w porównaniu z przeciętnym w danej kulturze

sposobem spostrzegania, myślenia i odczuwania, a zwłaszcza sposobem odnoszenia

się do innych. Odmienność ta dotyczy sposobu postrzegania i interpretowania

wydarzeń i zachowań ludzi, wyobrażeń o sobie i innych, niedostosowaniu

przeżywanych emocji do sytuacji, nieadekwatnej intensywności przeżywanych

emocji, trudności w panowaniu nad impulsami i popędami oraz niepożądanym postępowaniu

w sytuacjach międzyludzkich).

– zaburzenia identyfikacji płciowej (1.Transseksualizm: Pragnienie życia i akceptacji

jako osoba płci przeciwnej, czemu towarzyszy uczucie niezadowolenia z własnych,

anatomicznych cech płciowych. Towarzyszy temu chęć poddania się zabiegom

hormonalnym lub operacyjnym w celu upodobnienia ciała do ciała płci preferowanej.

2.Transwestytyzm o typie podwójnej roli: ubieranie się w stroje płci przeciwnej

przez część życia w celu uzyskania zadowolenia z chwilowych doświadczeń bycia

osobą płci przeciwnej. Osoba nie odczuwa chęci trwałej zmiany płci, a przebieraniu

nie towarzyszy podniecenie seksualne. 3. Zaburzenia identyfikacji płciowej

w dzieciństwie: rozpoczynają się przed pokwitaniem i cechuje je uporczywe, głębokie

niezadowolenie z własnej płci. Rozpoznanie tego zaburzenia wymaga stwierdzenia

głębokich zakłóceń prawidłowego poczucia męskości i kobiecości. Nie należy

mylić tego zaburzenia z niestosowaniem się do oczekiwań związanych ze

stereotypowymi zachowaniami wiązanymi z daną płcią – dziewczynki, które przejawiają

zachowania chłopięce i odwrotnie. Nie można używać tego rozpoznania,

gdy osoba osiąga wiek pokwitania).

– zaburzenia preferencji seksualnych (Parafilie to utrwalone formy zachowań seksualnych,

które zapewniają jednostce satysfakcję na poziomie psychicznym, ale

wykluczają spełnienie biologicznej (prokreacja) lub społecznej (tworzenie więzi)

funkcji zachowania seksualnego. Najczęściej rozróżnia się parafilie ze względu

na obiekt i praktyki seksualne. Dla osoby dotkniętej parafilią nietypowy obiekt lub

sposób realizacji seksualnej jest najczęściej jedynym źródłem uzyskania pełnej

satysfakcji. Zaburzenia te występują najczęściej u mężczyzn.

Najczęściej spotykane zaburzenia preferencji seksualnych ze względu na obiekt

to m.in.:

1. Fetyszyzm: konieczność posiadania pewnych przedmiotów jako bodźców do

uzyskania pobudzenia oraz satysfakcji seksualnej. Najczęściej przedmiotami tymi

są odzież czy obuwie (poszerzenie ludzkiego ciała) lub guma, plastik, skóra; np.:

• nekrofilia: rolę fetysza pełnią ludzkie zwłoki

• koprofilia: rolę fetysza pełni kał

2. Pedofilia: preferencja seksualna osoby dorosłej w stosunku do dzieci, zwykle

w wieku przedpokwitaniowym lub we wczesnym okresie pokwitania. Niektórzy

pedofile przejawiają skłonność tylko do dziewczynek, inni- tylko do chłopców, lub

do obu płci. Pedofilia rzadko występuje wśród kobiet. Najczęściej pedofilami są

mężczyźni wykazujący preferencje do dorosłych partnerów, lecz mają trudności

z nawiązywaniem kontaktów i kierują swoją uwagę na dzieci.

3. Gerontofilia: to parafilia polegająca na osiąganiu satysfakcji seksualnej w związku

z osobami w wieku starczym.

4. Zoofilia: zaspokajanie popędu płciowego przez współżycie ze zwierzętami.

Do roku 1990 za parafilię uznawano też homoseksualizm. W 1973 roku

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne jako pierwsze uznało, że homoseksualizm

nie należy do parafilii seksualnych. 17 maja 1990 roku Światowa

Organizacja Zdrowia wykreśliła homoseksualizm z listy chorób i zaburzeń.

Współczesna nauka homoseksualizm traktuje jako jedną z orientacji seksualnych

na równi z heteroseksualizmem oraz biseksualizmem. Niektórzy sądzą,

że środowisko medyczne wycofało homoseksualizm z klasyfikacji chorób

i problemów zdrowotnych na skutek presji tzw. lobby homoseksualnego.

Homoseksualizm jest jednak przejawem degradacji seksualności człowieka,

jest patologią, a przyznawanie homoseksualistom praw analogicznych do heteroseksualistów

stanowi element dechrystianizacji, laicyzacji i ateizacji społeczeństwa

konsumpcyjnego jak nigdy dotąd. Homoseksualizm jest sprzeczny

z naturą, prawem naturalnym oraz stanowi przejaw nienormalności. Wynika to

z faktu, że związki homoseksualne nie prowadzą do prokreacji. Wszystkie praktyki

seksualne poza małżeństwem monogamicznym kobiety i mężczyzny oraz

nie prowadzące do prokreacji są grzechem.

Najczęściej spotykane zaburzenia preferencji seksualnych ze względu na sposób

osiągania satysfakcji to m.in.:

1. Sadyzm: jednostka odczuwa podniecenie seksualne w wyniku zadawaniu partnerowi

fizycznego i psychicznego bólu oraz upokarzania go.

2. Masochizm: jednostka odczuwa podniecenie seksualne w sytuacjach, kiedy zadawany

jest jej fizyczny i psychiczny ból lub gdy jest poniżana.

3. Ekshibicjonizm: nawracająca lub utrwalona tendencja do pokazywania narządów

płciowych obcym osobom lub ludziom przebywającym w miejscach publicznych

bez prób zachęcania do bliższego kontaktu.

4. Voyeuryzm / oglądactwo: utrwalona tendencja do podglądania praktyk seksualnych

i zachowań intymnych bez wiedzy podglądanych osób, przy pozostaniu anonimowym.

Prowadzi to zwykle do podniecenia seksualnego i masturbacji.

8. Upośledzenie umysłowe:

– upośledzenie umysłowe (niedorozwój umysłowy, opóźnienie w rozwoju umysłowym,

czy też obniżona sprawność umysłowa, niezdolność uczenia się).

9. Zaburzenia zachowania i emocji rozpoczynające się zwykle w okresie

dzieciństwa i dojrzewania:

– zaburzenie hiperkinetyczne (grupa zaburzeń charakteryzujących się wczesnym

początkiem (zazwyczaj w pierwszych pięciu latach życia), brakiem wytrwałości

w realizacji zadań wymagających zaangażowania poznawczego, tendencją do

przechodzenia od jednej aktywności do drugiej bez ukończenia żadnej z nich oraz

zdezorganizowaną, słabo kontrolowaną, nadmierną aktywnością. Mogą występować

inne nieprawidłowości. Dzieci z zaburzeniami hiperkinetycznymi są często

lekkomyślne i impulsywne, skłonne do wypadków. Popadają w kłopoty z dyscypliną

raczej z powodu bezmyślnego łamania zasad, niż z powodu przemyślanego

nieposłuszeństwa. Ich stosunki z dorosłymi są często pozbawione dystansu, brak

im normalnej ostrożności i rezerwy. Są niepopularne wśród innych dzieci i mogą

być izolowane. Często pojawia się osłabienie funkcji poznawczych i specyficzne

opóźnienia zarówno w rozwoju ruchów jak i mowy. Wtórne komplikacje obejmują

zachowania aspołeczne oraz niską ocenę własnej wartości. Zaburzenie hiperkinetyczne

z deficytem uwagi, attention deficit hyperactivity disorder – ADHD zespół

nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi).

– zaburzenie zachowania (występuje wówczas gdy jest niezgodne z obowiązującymi

normami życia społecznego. Dziecko w zachowaniu łamie normy moralne, zwyczajowe,

społeczne, obyczajowe. Za łamanie norm odpowiada kilka czynników:

ogólne czynniki zaburzające rozwój jednostki, czynniki wynikające z wczesnych

zaburzeń rozwojowych, czynniki związane z funkcjonowaniem rodziny, czynniki

związane z działalnością dziecka w szkole, grupa rówieśnicza).

– zaburzenia emocji (rozpoczynające się zwykle w dzieciństwie, lęk przed separacją

w dzieciństwie, nawracające poczucie silnego stresu wobec realnego lub

antycypowanego rozstania z domem lub osobami bliskimi, stałe zamartwianie się

możliwością utraty osób bliskich, odmowa chodzenia do szkoły z lęku przed rozstaniem,

stałe odmawianie kładzenia się spać bez bliskiej osoby w domu, powtarzają175

ce się koszmarne sny na temat separacji, powtarzające się skargi na dolegliwości

fizyczne / bóle głowy ,brzucha, nudności, wymioty / w sytuacji oddzielenia od osób

bliskich).

– mutyzm wybiórczy (zaburzenie wieku dziecięcego, charakteryzujące się stałą

odmową mówienia w co najmniej jednej sytuacji społecznej (np. w przedszkolu),

a poza tą sytuacją dziecko prawidłowo mówi i rozumie. Zaburzenie wiąże się

z innymi zaburzeniami mowy i nieśmiałością. Pojawia się między 3 a 5 rokiem

życia i najczęściej przemija w ciągu kilku tygodni lub miesięcy).

– zaburzenia tikowe (mruganie, tiki wokalne; przewlekłe zaburzenia tikowe (obejmują

zazwyczaj więcej niż trzy grupy mięśniowe, są bardziej nasilone); choroba

Gilles de la Tourette’a – choroba tikowa (przejawia się zarówno licznymi tikami

motorycznymi jak i wokalnymi, występującymi wiele razy w ciągu dnia).

– nieorganiczne moczenie mimowolne i nie trzymanie stolca.